OP STAP: Hollands spoor in Antwerpen

Een rood-wit-blauwe stadswandeling

door RONALD VEERMAN

ANTWERPEN, zaterdag
De steentjes van de Amsterdamse Dam of een glas in loodraam van koningin Juliana. Je vindt het allemaal in…Antwerpen. Jaarlijks genieten ruim een miljoen landgenoten van een weekeindje in de Scheldestad, al beseffen weinigen dat het stadscentrum niet alleen bol staat van de Vlaamse gezelligheid maar ook talloze Nederlandse schatten en verwijzingen bevat.
,,Ook in Antwerpen zelf kwam we er onlangs achter dat de herinneringen aan Nederland nogal onderbelicht bleven. Nogal vreemd natuurlijk wanneer je bedenkt dat veruit de meeste toeristen uit het noorden komen”, aldus cultuurwethouder Philip Heylen, die de nieuwe rood-wit-blauwe rondtocht samen met de Nederlandse ambassade heeft uitgezet.
Wie de wandeling ‘Hollandse sporen in Antwerpen’ op de Grote Markt start wordt meteen op de vele decoraties van het stadhuis gewezen, die allemaal door landgenoten van boven de rivieren werden vervaardigd. Zelfs nadat de Belgen zich in 1830 van Nederland losmaakten bleef de band bestaan. Zo is koningin Beatrix net als haar voorgangers nog altijd burggraaf van de stad, mede waardoor we rechts in een glas in loodraam haar moeder Juliana herkennen.
Wanneer we richting de Hoogstraat wandelen zien we links en rechts koek- en chocoladewinkeltjes, waar typische Antwerpse ‘handjes’ ons toewuiven. Hoewel een goed bewaard geheim, wordt in de wandelgids schoorvoetend erkend dat het de Amsterdamse banketbakker Jos Hakker was die de culinaire vondst in 1934 bedacht.
Plots staat we ook op een stukje Amsterdamse Dam van een vierkante meter groot, dat als onderdeel van een ludieke actie naar Antwerpen werd ‘verplaatst’. Vlakbij de plek overigens waar Pieter Pot uit Dordrecht in de vijftiende eeuw een abdij stichtte en dagelijks zelfgebakken brood uitdeelde aan de arme Antwerpenaren. Het Hollandse rozijnenbrood staat in de stad nog altijd bekend als het ‘roggeverdommeke’, al doet de royale geste je vooral afvragen hoe de Nederlanders in België toch aan hun ‘krenterige’ imago zijn gekomen.
Lopend richting het hippe ‘Zuid’ stuiten we op steeds meer Hollandse straatbordjes, die verwijzen naar het verblijf van Willem van Oranje en het verzet tegen de Scheldeblokkade die Nederland in de 19e eeuw na de Belgische afscheiding opwierp.
De Hollandse wandeling biedt overigens niet alleen historie maar brengt de bezoeker ook langs veel recente en eigentijdse verwijzingen, zoals de modezaken van Clara Froger en Ines Raspoort. Ook de winkels van de Nederlandse couturiers Marlies Dekkers en Staphan Badal worden aangedaan. De sporentocht biedt daardoor een afwisselend alternatief voor een bezoek aan de Vogeltjesmarkt of een van vele terrassen en musea in de binnenstad.

Nieuw station
De term ‘Hollands spoor’ voor Antwerpen sinds kort ook een andere associatie, nu de stad een veel betere verbinding met het noorden heeft. Treinreizigers hoeven niet meer via een omweg het tot voor kort doodlopende station binnen te rijden, maar zoeven via een splinternieuwe vier kilometer lange tunnel nu zo het historische gebouw binnen.
Niet alleen duurt de reis tien minuten korter en ben je straks met de HSL in een half uur in Rotterdam, vooral de entree in het totaal verbouwde 18e eeuwse station is indrukwekkend. De perrons liggen twintig meter lager in de opengemaakte hal, die bovendien een nieuw winkelcentrum bevat.
Ook buiten is het Astridplein, dat jarenlang totaal opgebroken was, nu opgeknapt waardoor Antwerpen eindelijk ook een nette en volwaardige entree heeft. Vanuit het station loop je zo over de Meir naar het stadscentrum en het begin van de Nederlandse wandeling. Langs de Hema, Kruidvat en de Blokker, dat wel. Nog een ‘Hollands spoor’ dus.