Belgen eren Oranjebitter

Echte Hollandse Oranjebitter. Het wordt in België sinds de jaren vijftig niet meer gemaakt en al helemaal niet meer gedronken. Dat weerhoudt onze zuiderburen er echter niet van om ‘ons’ koninklijke drankje feestelijk in het zonnetje te zetten met een speciale tentoonstelling in het Jenevermuseum in Hasselt.
,,Maar het is dan ook absoluut geen expositie over een puur Nederlands drankje. Vlaanderen en vooral Belgisch Limburg hebben wel degelijk een eeuwenoude Oranjebitterhistorie”, vertelt samensteller Davy Jacobs.
Die gaat zelfs terug tot circa 1675, toen Hasselt jarenlang bezet werd door een Hollands garnizoen. ,,De militairen namen hun gebruiken én hun dranken mee. Waaronder dus ook de Oranjebitter, die aan het begin van de eeuw was ontwikkeld om de overwinningen van stadhouder Frederik Hendrik te eren”.
In jeneverstad Hasselt, dat in die tijd onder het bisdom Luik viel en waar in tegenstelling tot in Vlaanderen geen distilleerverbod gold, zag men wel wat in de ‘appelsienlikeur’. Een groot aantal drankstokers maakte er vervolgens tot ver in de 20ste eeuw hun Belgische variant.
,,Eind 19e begin 20e eeuw maakte elke stokerij in Vlaanderen een eigen bittere borrel. Pas in de jaren veertig en vijftig verdwenen die langzaam maar zeker. Door de opkomst van andere dranken en likeuren als Martini, Bacardi en port. In Nederland kon Oranjebitter wel overleven omdat het altijd een feestdrank is gebleven”.
Maar echter wel vaak van middelmatige kwaliteit en bovenal steeds zoeter. ,,Naast de tentoonstelling hebben we daarom zelf voor het eerst in zestig jaar weer een echte ‘Hasseltse’ Oranjebitter gestookt. Van bitterzure sinasappelen, hun schillen plus wat limoen en vanillesuiker. En een heerlijke bittere afdronk”.
Behalve uitleg van het productieproces zijn tot eind augustus ook vele oude affiches, distillatieapparaten en sierkruiken te zien. Pronkstuk is een Nederlandse fles in de vorm van een ooievaar, die in 1968 ter ere van de geboorte van Willem-Alexander werd gefabriceerd. ,,Deze week exact veertig jaar oud”.
Jacobs merkt dat vooral ook Nederlanders de expositie waarderen. ,,In korte tijd zijn er al vele honderden langs geweest”. Bijna allemaal nippen ze na afloop naar hartelust van de Hasseltse variant. ,,We kunnen maar honderd liter per maand maken”, lacht de Vlaming. ,,Het is bijna niet bij te houden”.