Ierse middelvinger

Is een door de rest van Europa afgedwongen tweede referendum in Ierland de enige manier om het Verdrag van Lissabon van de ondergang te redden en zal men op het eiland dan ook echt alsnog ‘ja’ zeggen ?
Kijkend naar de eerste analyse van het harde ‘no’ dat vorige week vanuit Dublin klonk lijkt dat een te makkelijke conclusie. Niet alleen stemde bijna 54% met overtuiging tegen, de meesten van hen blijken volgens een onderzoek van Gallup bovendien totaal niet onder de indruk van de vanuit Brussel klinkende doemscenario’s.
Zo gelooft slechts een op de acht ‘nee’-stemmers dat Ierland door haar afwijzing op weg is naar de uitgang van de Europese Unie, terwijl van diezelfde groep er vijf van de zes totaal niet vrezen voor negatieve gevolgen voor de economie.
Maar wat Europa echt zorgen moet baren is dat vooral de doorsnee en met name ook de jongere Ier vorige week zijn middelvinger naar Brussel opstak. Driekwart van alle arbeiders, zeven op de tien studenten en bijna tweederde van alle jongeren stemde tegen. Als ze al kwamen opdagen, want tweederde van de jeugd nam niet eens de moeite.
De EU-landen denken echter dat het op een of andere manier toch mogelijk is de Ieren achter de onleesbare ‘Lissabon’-tekst te krijgen, ook al krijgt het land eerst tot oktober de tijd om zelf met een creatieve oplossing te komen.
Opvallend is dat de EU-landen drie jaar geleden na het ‘nee’ in Nederland en Frankrijk nog tot een uitgebreide zelfreflectie besloten om de diepere achtergronden van de anti-Europa-houding te onderzoeken.
Na de Ierse afwijzing, die deze algemene scepsis opnieuw keihard bevestigt, wil men daar gek genoeg niet van weten. De EU, die in vijftig jaar heel voorzichtig en stapje voor stapje uitgroeide tot wat het nu is, buldozert plots vooruit en ‘Lissabon’ moet coute que coute worden goedgekeurd. Daarmee de kritische burger nog verder van zich vervreemdend.
,,Als dit sneuvelt vallen we weer terug op het Verdrag van Nice. Dat betekent behoud van veto’s, minder eurocommissarissen, minder europarlementariërs plus een stop op verdere uitbreiding van de EU”, zo sprak de Franse president Sarkozy met gevoel voor dramatiek.
Het is tekenend voor de politieke leiders dat ze niet beseffen dat het juist dat is wat veel EU-burgers het liefst willen.
Marijn Jongsma
Ronald Veerman