Bankencrisis is heilzaam

Minder sexy en terug naar de basis. Dat is volgens eurocommissaris Neelie Kroes hét toekomstparool voor de Amerikaanse en ook Europese banken. De huidige crisis in de banksector doet gigantisch pijn, maar zal toch vooral heilzaam moeten werken. ,,De cultuur bij het bankieren was doorgeschoten. Vooral in de VS. Te veel grootheidswaan, met louter korte termijn winst als doel”.
Vanuit haar werkkamer in het Brusselse Berlaymont volgt de Nederlandse de ontwikkelingen op de beurzen op de voet. ,,Het zijn spannende tijden”, zo beaamt ze, al spiekt ze ook even snel op de Nederlandse tv om te kijken wat koningin Beatrix met prinsjesdag draagt.
Hoewel Kroes als strenge eurocommissaris regelmatig miljardenboetes oplegt moeten zelfs voor de liberale de bedragen duizelen die momenteel rondgaan om in problemen geraakte financiële instellingen op de been te houden.
,,Dat een bedrijf als Lehman Brothers omvalt is natuurlijk triest. Maar toch ben ik blij dat de Amerikaanse overheid niet, zoals door sommigen verwacht, in actie kwam om de bank door staatssteun te redden. Dan zou immers alsmaar belastinggeld worden gebruikt om bedrijfsfalen te corrigeren. Iets dat ik in Europa ook nooit zou toestaan.”
Volgens Kroes is hulp van de overheid alleen mogelijk indien het tijdelijk is en daarmee een marktfalen wordt gecorrigeerd. ,,Ook al weet ik natuurlijk dat dit vaak heel gevoelig ligt. Net nog bijvoorbeeld had ik een gesprek met de vakbond Solidariteit, die smeken om steun voor de scheepswerven in Polen.”
In de Europese financiële wereld is de schade van de kredietcrisis, behoudens ‘kleinere’ gevallen zoals Northern Rock, tot dusver nog meegevallen. ,,Maar ik hou mijn ‘fingers crossed’. Je mag immers nooit uitsluiten dat ook hier een bank kan omvallen”, aldus Kroes, die echter waakt voor paniek en wijst op de grote voordelen van de Europese samenwerking.
,,Dat zie je niet alleen door de duidelijke afstemming en afspraken die de Europese ministers van Financiën zaterdag in Nice maakten. Ook al hebben landen als Spanje en Ierland nu grote problemen, de samenwerking in de eurozone werkt stabiliserend. Er komt vooralsnog geen sneeuwbal op gang.”
Al is er natuurlijk wel degelijk een wijze les voor de financiële sector. ,,Banken moeten vooral doen waar ze voor bedoeld zijn. Het hoeft allemaal niet groots en meeslepend. Financieringen regelen en investeringen mogelijk maken, daar draait het om. En dan vooral voor kleine en startende ondernemers, die nu nog veel te vaak de deur worden gewezen”
Vooral ook in Nederland mist Kroes de durf bij banken om jonge innovatieve ondernemers een kans te geven. ,, Nederland mag dan een handelsland zijn, op dit punt zijn we weinig competitief. Er lijkt eerder een sfeertje te bestaan van ‘we hebben het zo gek nog niet’ en dat bevreemd me”
Een situatie die ze vanuit Brussel deels hoopt door te prikken. ,,Onder meer door de Europese staatssteunregels voor kleine innovatieve bedrijfjes te versoepelen. Een prachtige kans ook voor de Nederlands overheid om impulsen te geven aan innovatief mkb-beleid. Hopelijk helpt dit ook de banken bij een mentaliteitsomslag. De kleinere bedrijfjes zijn immers de echte motor van de economie.”