Leve Europa !

Het woord ‘IJslandspaarder’ keert ongetwijfeld terug in de komende Dikke van Dale. Al zal men zich over een jaar of twintig afvragen wat het ook weer betekende.
Tegen die tijd immers zal het geplaagde eiland een van de – wellicht - veertig lidstaten van de Europese Unie zijn en in plaats van de IJslandse kroon al jaren met euro’s betalen.
Want de EU is ‘hot’ nu de kredietcrisis hard om zich heen slaat en landen die het lidmaatschap of de euro altijd meden met hangende pootjes aan de deur kloppen.
,,Wel de lusten, niet de lasten”, was steevast het verwijt naar onder meer IJsland, Zwitserland en Noorwegen, die waar mogelijk tegen Europa aanschurken maar voor hen ongunstige Brusselse bemoeienis simpel naast zich neer leggen.
Maar sinds de crisis piepen ze wel anders. Vooral in IJsland, met een ingestorte economie, gekelderde munt en hyperinflatie. Volgend jaar al moet de aanvraag voor het EU-lidmaatschap er de deur uit. Wie weet volgen de Zwitsers en Noren straks ook. In Brussel vinden ze het in ieder geval prachtig, want weer eens wat anders dan praten met Macedoniërs of Moldaviërs.
Elders in Scandinavië wordt duidelijk dat ook een EU-lidmaatschap alleen onvoldoende is, nu duidelijk is dat euro en eurozone echte schokbrekers zijn. De kritische Denen als Zweden zien in dat ze alsnog van hun kwetsbare kronen afmoeten en bereiden nieuwe referenda voor.
Ja, zelfs bij de Britten groeit het besef dat hun geliefde munt toch niet zaligmakend is. Zeven jaar terug telde je bijna twee euro neer voor een pond, maar nu nog amper een. Bovendien dreigen een diepe recessie, deflatie en dik twee miljoen werklozen.
Landen als België, Portugal en Griekenland weten maar al te goed wat die eurogeborgenheid betekent. Hun franken, escudo’s en drachme’s waren anders een prooi voor speculanten geweest.
Iets dat ook Ierland inziet. ,,Zonder unie en euro zouden waren we nu een tweede IJsland”, zo stelde premier Brian Cowen, wiens oververhitte eiland harde klappen krijgt. Van rijkste lidstaat plots de brekebeen, met een ingestorte huizenmarkt en een begrotingstekort van 8 procent. Zelfs Poolse loodgieters pakken er hun spullen weer.
Opmerkelijk is dat het land door al die ellende ineens voor het weggestemde Verdrag van Lissabon is. Slechts 39 procent is nog tegen. Het schetsen van doemscenario’s om hen te overtuigen is met de huidige actualiteit niet meer nodig.
Het bemoeizuchtige Brussel dus plots als veilige haven. Indien het lukt om het Verdrag zo alsnog te ratificeren heeft de crisis Europa met forse problemen, maar ook met een zorg minder opgezadeld.