Belgen eren Oranjebitter

Echte Hollandse Oranjebitter. Het wordt in België sinds de jaren vijftig niet meer gemaakt en al helemaal niet meer gedronken. Dat weerhoudt onze zuiderburen er echter niet van om ‘ons’ koninklijke drankje feestelijk in het zonnetje te zetten met een speciale tentoonstelling in het Jenevermuseum in Hasselt.
,,Maar het is dan ook absoluut geen expositie over een puur Nederlands drankje. Vlaanderen en vooral Belgisch Limburg hebben wel degelijk een eeuwenoude Oranjebitterhistorie”, vertelt samensteller Davy Jacobs.
Die gaat zelfs terug tot circa 1675, toen Hasselt jarenlang bezet werd door een Hollands garnizoen. ,,De militairen namen hun gebruiken én hun dranken mee. Waaronder dus ook de Oranjebitter, die aan het begin van de eeuw was ontwikkeld om de overwinningen van stadhouder Frederik Hendrik te eren”.
In jeneverstad Hasselt, dat in die tijd onder het bisdom Luik viel en waar in tegenstelling tot in Vlaanderen geen distilleerverbod gold, zag men wel wat in de ‘appelsienlikeur’. Een groot aantal drankstokers maakte er vervolgens tot ver in de 20ste eeuw hun Belgische variant.
,,Eind 19e begin 20e eeuw maakte elke stokerij in Vlaanderen een eigen bittere borrel. Pas in de jaren veertig en vijftig verdwenen die langzaam maar zeker. Door de opkomst van andere dranken en likeuren als Martini, Bacardi en port. In Nederland kon Oranjebitter wel overleven omdat het altijd een feestdrank is gebleven”.
Maar echter wel vaak van middelmatige kwaliteit en bovenal steeds zoeter. ,,Naast de tentoonstelling hebben we daarom zelf voor het eerst in zestig jaar weer een echte ‘Hasseltse’ Oranjebitter gestookt. Van bitterzure sinasappelen, hun schillen plus wat limoen en vanillesuiker. En een heerlijke bittere afdronk”.
Behalve uitleg van het productieproces zijn tot eind augustus ook vele oude affiches, distillatieapparaten en sierkruiken te zien. Pronkstuk is een Nederlandse fles in de vorm van een ooievaar, die in 1968 ter ere van de geboorte van Willem-Alexander werd gefabriceerd. ,,Deze week exact veertig jaar oud”.
Jacobs merkt dat vooral ook Nederlanders de expositie waarderen. ,,In korte tijd zijn er al vele honderden langs geweest”. Bijna allemaal nippen ze na afloop naar hartelust van de Hasseltse variant. ,,We kunnen maar honderd liter per maand maken”, lacht de Vlaming. ,,Het is bijna niet bij te houden”.

Kreeft voor een prikkie

De prijzen van granen, pasta en ander dagelijks eten mogen dan de pan uitrijzen, een exclusief hapje kreeft is deze eeuw nog nooit zo goedkoop geweest als nu.
Een jaar geleden moest voor een kilo van het exclusieve schaaldier nog 45 euro worden neergeteld, maar in korte tijd is de prijs naar 30 euro weggezakt. In België heeft de afgelopen week zelfs een aantal gerenommeerde restaurants de menuprijs van kreeft al met meerdere euro's verlaagd.
Oorzaak is een gigantisch overschot in Canada, ’s-werelds grootste leverancier die de delicatesse momenteel aan de straatstenen niet kwijt kan en de kreeften tegen dumpprijzen aanbiedt.
De fors gedaalde dollar speelt daarbij een belangrijke rol, maar ook het feit dat in buurland de Verenigde Staten door de recessie het restaurantbezoek en vooral de consumptie van kreeft is ingestort.
Ook in Europa draagt een dalende vraag bij aan de prijsdaling. Veel consumenten besparen de laatste tijd immers op luxe producten als champagne, kaviaar en kreeft nu hun boodschappenkar in de supermarkt al duurder wordt.

Belgen gaan trager vliegen

Zelf proberen we de stookkosten te drukken door gordijnen te sluiten en de verwarming wat lager te zetten, maar ook vliegtuigmaatschappijen kreunen momenteel onder de gigantisch gestegen brandstofrekening. Het Belgische ‘Brussels Airlines’ heeft daar nu iets op gevonden: langzamer vliegen.
Vorige week is besloten om de vliegtuigen binnen Europa voortaan gemiddeld nog ‘slechts’ 730 kilometer per uur te laten vliegen, ofwel zo’n 15 kilometer trager dan nu.
Een maatregel die op jaarbasis een besparing van liefst 1,1 miljoen euro oplevert, al betekent het natuurlijk ook een vertraging van een á twee minuten. Maar in tegenstelling tot KLM, dat deze week de brandstoftoeslag nog eens met 2 euro verhoogde, kan de ticketprijs bij de Belgen daardoor gelijk blijven.
Bovendien is dat voor Brussels Airlines nog niet alles. De twee jaar geleden uit de as van het failliete Sabena herrezen vliegmaatschappij heeft inmiddels zelfs twee medewerkers die full-time bezig zijn nieuwe mogelijkheden te vinden om minder kerosine te verbruiken.
Behalve het afremmen in de lucht zijn inmiddels nog een honderdtal maatregelen uitgedokterd die brandstof kunnen schelen, al gaat het soms maar om enkele tientallen liters.
Zo zijn onlangs al alle zetelovertrekken in de vliegtuigen vervangen, wat vijftig kilo scheelde. Verder wordt zeer kritisch gekeken naar het aantal asbakjes aan boord, terwijl ook zo min mogelijk spoelwater wordt meegenomen om de krappe toiletjes door te spoelen. Brussels Airlines kijkt zelfs of het aantal kranten aan boord kan worden verminderd om nog wat kilootjes te kunnen besparen.
Al erkent de maatschappij dat het slechts doekjes voor het bloeden zijn. ,,De hoge olieprijs gaat ons dit jaar tientallen miljoenen euro’s extra kosten”, aldus een woordvoerder.

België krijgt frietmuseum

België krijgt eind deze week eindelijk een echt professioneel frietmuseum, waar het nationale gerecht van onze zuiderburen - ongetwijfeld nog glimmend van het verse frituurvet - in de schijnwerpers zal komen te staan.
Aanstaande vrijdag zal het Frietmuseum officieel haar deuren openen in ‘de Saaihalle’ een prachtig middeleeuws pand in het oude centrum van Brugge, waar de komende maanden een grote toeloop van toeristen en vooral lokale liefhebbers wordt verwacht.
Daarmee komt tegelijk een eind aan een jarenlange discussie onder aardappeltelers, frietfanaten en Vlaamse politici, waar men het er eigenlijk al tijden over eens was dat een dergelijk museum in België eigenlijk niet mocht ontbreken.
Naast talloze biermusea en een eveneens in Brugge gevestigd chocolademuseum wordt nu dus ook het bekendste Belgische culinaire erfgoed onder de titel ‘van patat tot friet’ op een voetstuk geplaatst. Een leus die in Nederland exact omgekeerd zou luiden, aangezien bij onze zuiderburen aardappelen ‘patatten’ zijn en patat ‘friet’.
,,Het museum zal zelfs een heus Vlaams frietkot bevatten, waar museumbezoekers aan het eind van hun rondgang voordelig van een lekker puntzak kunnen proeven”, aldus een medewerkster.
Hoewel ook Frankrijk sinds jaar en dag beweert de uitvinder te zijn van de ‘French fries’ houden de Belgen vol dat zij de eersten waren die aardappelen in reepjes sneden en in het hete frituurvet doopten.
Eind 19e eeuw, toen in Nederland nog niemand ooit van ‘patat’ had gehoord, stond het bij onze zuiderburen al vol met frietkoten. Het zou tot 1905 duren voordat in Bergen op Zoom de eerste frietkraam openging. De Hollandse ‘snackbar’ werd in de jaren daarna snel een begrip doordat met name op rondreizende kermissen patat werd verkocht.

Europa zkt Astronaut (m/v)

Is voor jou ‘the sky the limit’, wil je graag een woordje Russisch leren en heb je eigenlijk wel zin om je carrière eens echt de ruimte te geven ? Wellicht gloort dan binnenkort een toekomst als heuse Europese astronaut, nu een viertal slimme alleskunners tussen 27 en 37 jaar zich de komende jaren mag gaan opmaken voor een echte ruimtemissie en misschien zelfs wel een reis naar de maan.
Voor het eerst sinds 1992 start de Europese ruimtevaartorganisatie ESA komende maand via een doodnormale krantenadvertentie een grote wervingscampagne om haar huidige astronautencorps te versterken en vooral te verjongen. ‘Voor toekomstige missies naar het ruimtestation ISS, de maan en verder’, luidt de uitdagende officiële wervingstekst.
Na Wubbo Ockels (foto) in 1985 en André Kuipers in 2004 zal daardoor misschien rond 2013 voor de derde keer een landgenoot in een baan om de aarde worden geschoten voor een unieke reis door het heelal.
Al staat daarbij wel vast dat je van goeden huize zult moeten komen om tot de laatste selectierondes te kunnen doordringen, omdat naast Nederlanders ongetwijfeld ook ambitieuze inwoners uit de zestien andere ESA-lidstaten maar wat graag zullen willen meedingen naar de bijzondere buitenaardse betrekking.
,,We zijn op zoek naar mannen en vrouwen van hoog niveau, maar het moeten tevens nederige teamspelers zijn die beseffen dat het groepsresultaat voor alles gaat”, aldus Gerhard Thiele, hoofd van de astronautendivisie van ESA. Na een eerste opleiding in het Europese Astronautencentrum (EAC) in Keulen, die een jaar zal duren, volgen daarna talloze trainingen in onder meer de Verenigde Staten, Japan, Canada en Rusland.
De Belgische ruimtevaarder Frank de Winne, die vijf jaar geleden met een Russische Sojoez een tiendaagse reis naar het ISS maakte, bevestigt nog eens dat het een echte ‘droombaan’ is. ,,Al is het wel van groot belang dat je enorm gemotiveerd bent en blijft. Je bent immers nooit zeker dat je ook daadwerkelijk een ruimtereis mag gaan maken. En zelfs als dat lukt ben je nog altijd verreweg de meeste tijd op de grond bezig met trainen en voorbereiden.”
Zeker 20.000 en mogelijk zelfs 50.000 aanmeldingen worden er bij ESA verwacht, wanneer de aanmeldingstermijn op 19 mei op de website van start gaat. De gigantische selectieklus zal wellicht een vol jaar in beslag nemen, waarbij na een eerste kritische test maximaal duizend kandidaten uitgebreid zullen worden bekeken.
Daarna volgt een enorme afvalrace. Na een twintigtal stevige medische en psychologische onderzoeken blijven uiteindelijk veertig tot vijftig alleskunners over, waarvan er echter slechts acht naar de opleiding mogen. Vier toppers, die in principe echt de lucht in zullen gaan, en nog eens een viertal ‘reserves’.
Puur voor het geld zal waarschijnlijk niemand solliciteren, maar toch zijn de verdiensten heel behoorlijk. Al gaat het niet om astronomische bedragen. Startend vanaf 5300 euro per maand kan de beloning uiteindelijk oplopen tot een kleine 7100 euro. Wie echter een ruimtevlucht maakt krijgt nog een leuke extra bonus. Al zit een lucratieve kilometervergoeding voor het hemelse tripje er helaas niet in…

ESA’s eisen:
- leeftijd tussen 27 en 37 jaar
- goede beheersing Engels. Kennis Russisch is pré
- universitair diploma natuurwetenschappen, geneeskunde ofwel ingenieur
- minstens drie jaar relevante werkervaring, eventueel als piloot.
- prima gezondheid en conditie
- niet-roker
- goede ogen, maar contactlenzen toegestaan.
- emotioneel stabiel
- stressbestendig
- handig zijn

'Vastgoedprins' onder vuur

Wat moet een sullige prins die geen uitzicht op de troon en geen vaste baan heeft eigenlijk met een peperdure villa in Italië, enkele dubieuze stichtingen waarin miljoenen omgaan en bovendien een elk jaar weer vrolijk overgeboekte staatsvergoeding van drie ton netto?
De financiële handel en wandel van de al tijden onder vuur liggende Belgische prins Laurent leidt dezer dagen opnieuw tot ophef bij onze zuiderburen, nu de rechtse populist Dedecker zijn rits aan stichtingen en vennootschappen grondig heeft laten doorlichten door een accountant.
De Vlaming heeft daarbij naar eigen zeggen een schimmig netwerk van een met geld smijtende en driftig speculerende prins blootgelegd. Zo is bijvoorbeeld via de vastgoedmaatschappij Cerbux voor liefst 4,4 miljoen euro aan vastgoed in beheer, waaronder ook Laurents vorige maand ontdekte miljoenenpand op het Italiaanse eiland Panarea.
Hoewel de jongste zoon van koning Albert veelal niet met naam en toenaam opduikt is het voor Dedecker glashelder dat Laurent via allerlei dubieuze vrienden een stevige vinger in de pap heeft en sprake is met van stevige dwarsverbanden met de ‘goede doelen’- stichtingen waarvoor de prins bovenop zijn jaarlijkse vergoeding stevige subsidies ontvangt.
,,Behalve drie ton netto krijgt hij 130.000 euro per jaar voor zijn hondenkennel, terwijl Cerbux een zelfde bedrag aan overheidssteun ontvangt. Gigantisch veel geld dus”, aldus Dedecker, voor wie er maar een conclusie is.
,,De jaarlijkse dotatie aan Laurent moet direct geschrapt worden”, aldus de politicus, die voor vandaag over de kwestie een ongetwijfeld gevoelig debat met premier Leterme heeft aangevraagd.
,,Ik weet dat Leterme als Vlaming ook weinig opheeft met het koningshuis. Al vrees ik dat hij net de meeste andere partijen zijn vingers niet aan het koningshuis zal durven branden”, aldus Dedecker, die regelmatig jaloers naar Nederland kijkt. ,,Jullie prinsen zijn allemaal aan het werk en hebben een vak geleerd. Zelfs Willem-Alexander, die koning moet worden, is druk in de weer met water en het IOC”.
Volgens Dedecker zou het prachtig zijn als ook Laurent alsnog een baan of roeping vindt. ,,Al maak ik me weinig illusies, want de man kan gewoonweg niets. Zelfs mijn eigen schoenmaat is groter dan zijn IQ”.

Suske & Wiske driedimensionaal

In België zijn deze week de eerste beelden van een splinternieuwe Suske & Wiske-film verschenen, die eind dit jaar in de bioscopen moet gaan draaien en gebaseerd zal zijn op de strip ‘De Texasrakkers’ uit 2000.
Volgens Helena Vandersteen, de weduwe van geestelijk vader Willy Vandersteen, gaat het om een driedimensionale animatiefilm. Met de zeventig minuten durende rolprent, waarvan nu een eerste trailer beschikbaar is, is naar verluidt een budget van ruim acht miljoen euro gemoeid.
Behalve in Nederland en Vlaanderen wil het duo als Bob & Bobette (Frankrijk), Spike & Suzy (Engeland) en Ulla & Peter (Duitsland) straks ook de rest van Europa veroveren.
Suske & Wiske zagen in 1945 voor het eerst het levenslicht in de Belgische krant De Standaard. Behalve ruim driehonderd albums verscheen eerder in de jaren tachtig al wel een poppenreeks, terwijl in 2004 het avontuur ‘De Duistere Diamant’ werd verfilmd. Dat gebeurde echter met echte acteurs.
Vooral in de afgelopen jaren doen de Vlaamse striphelden het in Nederland een stuk beter dan in het eigen België. Mede daardoor zijn de afgelopen jaren een aantal albums verschenen die zich vrijwel volledig in ons land afspelen zoals ‘Verraad op de Veluwe’, ‘de Nachtwachtbrigade’ en ‘de Elfstedenstunt’

Bijtende spin rukt op

Nederlanders met ‘groene’ vingers lopen binnenkort kans op een pijnlijke ontmoeting in hun achtertuin, nu al meer exotische en soms ronduit agressieve spinnensoorten vanuit Zuid-Europa naar ons land oprukken.
Zo zijn onlangs in België vlak bij de Nederlandse grens voor het eerst twee exemplaren van de Cheiracanthium mildei aangetroffen, door onze zuiderburen inmiddels omgedoopt tot Gele Spoorspin.
Een uiterst fel beestje dat niet wegkruipt maar bijt wanneer je er een vinger of blote teen naar uitsteekt. Hoewel het gif uiteindelijk niet gevaarlijk is, zorgt het wel voor een pijnlijke zwelling. De Belgische onderzoekers gaan er van uit dat het slechts een kwestie van tijd is voordat de bijtgrage spin ook bij ons opduikt.
In Antwerpen telden ze bij een groot spinnenonderzoek in de parken en tuinen van de stad onlangs liefst 249 soorten. Daaronder een fors aantal spinnen die in de afgelopen jaren door de opwarming van de aarde naar het al warmere noorden trokken.
Behalve de Gele spoorspin geldt dat onder meer voor de Witzakrugspin, die recent op eigen houtje naar onze regio opklom. Kochs Blinker is een andere nieuwe spinnensoort die waarschijnlijk ook al de Nederlandse grens is overgestoken. Bij het Antwerpse onderzoek werden plots veertig exemplaren van deze olijfgroene springspin gevonden, die daarvoor in de Benelux nog nooit was gezien.

Belgische bonnenregen

Nederlandse automobilisten zijn vorig jaar in België maar liefst 33.000 keer op de bon geslingerd voor een snelheidsovertreding of andere verkeersboete.
Dat blijkt uit de nieuwste cijfers van de Belgische verkeersdiensten, die in 2007 totaal ruim 70.000 boete’s aan buitenlanders uitdeelden.
Het hoge aantal bonnen is deels toe te schrijven aan de snelle uitbreiding van het aantal flitspalen bij onze zuiderburen, nadat deze bij onze zuiderburen jarenlang nagenoeg ontbraken.
Bovendien is er minder goed nieuws voor Nederlanders die denken dat ze gemakkelijk onder een Belgische boete uit kunnen komen. Zowel de twee landen zelf als ook de Europese Unie werken hard aan systemen om de inning van de boetes beter op elkaar af te stemmen waardoor ontsnappen bijna onmogelijk wordt.

Mobiel bellen neemt vlucht

Bellen met een gsm vanuit een vliegtuig moet zo snel mogelijk net zo gewoon worden als een telefoontje vanuit de bus of de trein.
De Europese Commissie heeft gisteren plannen aangekondigd waarmee via een Europese wettelijke afspraak reeds dit jaar een eind kan komen aan het nog altijd in de meeste vliegtuigen geldende verbod om mobiel te bellen.
Dat moet gebeuren via een afspraak tussen de 27 landen waarbij zeer snel in zoveel mogelijk vliegtuigen een piepklein mobiel netwerk wordt geïnstalleerd, dat de gsm-gesprekken die vanuit de vliegtuigstoel worden gevoerd vervolgens doorstuurt naar een satellietontvanger. Nu kan dat nog slechts in een zeer beperkt aantal toestellen.
Doordat het gsm-toestel daarbij niet zelf contact hoeft te zoeken met een zendmast op de grond is er bovendien niet, zoals nu, het gevaar dat andere gevoelige apparatuur binnen het vliegtuig door de mobiele telefoons wordt verstoord.
De techniek die Brussel wil introduceren moet het mogelijk maken om straks vanaf circa drieduizend meter hoogte, dus behalve bij het stijgen en dalen, vrijwel onbeperkt met de eigen telefoon te bellen.
Volgens de Europese Commissie zullen de providers daarbij samen met de luchtvaartmaatschappijen afspraken moeten maken over de tarieven, waarbij Brussel net als eerder met de roamingkosten in de gaten zal houden of de kosten per minuut redelijk blijven.
Daarnaast beseft de Commissie dat veel luchtreizigers waarschijnlijk juist geïrriteerd zullen raken indien degene naast hen uitgebreid gaat zitten bellen. Volgens Brussel is het echter aan de luchtvaartmaatschappijen om er voor te zorgen dat bijvoorbeeld ’s-nachts niet gebeld kan worden, danwel dat speciale stille ruimte’s in de toestellen worden gecreërd.

Slowakije wil euro in 2009

Slowakije heeft officieel een verzoek bij de Europese Commissie ingediend om op 1 januari 2009 de euro in te mogen voeren. Daarmee zou de eurozone op de tiende verjaardag van de eenheidsmunt naar zestien lidstaten uitbreiden. De Slowaken hebben hun ontwerp voor de munt reeds klaar (zie foto)
De Europese Commissie zal de komende maanden echter eerst nog kritisch naar de Slowaakse cijfers kijken en deze aan het Verdrag van Maastricht toetsten. Daarbij is vooral de inflatie van belang, die niet te veel mag afwijken van die in de andere eurolanden.
Indien het licht voor Slowakije deze zomer op groen gaat zal daarmee voor het eerst een voormalig Warschaupact-land lid van de eurozone worden, die in 2001 met twaalf landen startte. Slovenië voegde zich hier in 2007 al bij, begin dit jaar gevolgd door Cyprus en Malta.

Gen bepaalt rookverslaving

Ongeveer de helft van de rokers slaagt er niet of slechts heel moeilijk in de sigaret definitief te doven omdat ze een genetisch afwijking hebben die dit voor hen belet.
Europese onderzoekers hebben voor het eerst aangetoond dat er een genmutatie bestaat die mensen afhankelijk maakt van nicotine. De afwijking bij chromosoom 15q24 zou bij maar liefst de helft van de Europese burgers te vinden zijn.
Volgens het deze week in Nature verschijnende onderzoek heeft het al dan niet hebben van de genetische afwijking op zich geen invloed op het starten met roken, maar treden de problemen pas op indien een roker wil stoppen.
Behalve problemen om de sigaret definitief in de ban te doen is uit het onderzoek ook gebleken dat personen die de genetische afwijking hebben doorgaans de neiging hebben meer en zwaardere sigaretten te roken dan rokers die de mutatie niet bezitten.

Pilsclaim tegen bierbrouwer

Nederlandse bierdrinkers en café-eigenaren kunnen binnenkort samen een megaclaim indienen tegen de bierbrouwers Heineken, Grolsch en Bavaria omdat ze jarenlang te veel voor hun pilsje hebben betaald.
Dat moet mogelijk worden via een ambitieus plan dat eurocommissaris Neelie Kroes (Concurrentie) vandaag zal presenteren, waarbij bedrijven die door Brussel voor kartelafspraken zijn veroordeeld straks snel en eenvoudig voor de rechter kunnen worden gesleept.
De drie bierbrouwers kregen vorig jaar een boete van 274 miljoen euro opgelegd. Maar ook andere Nederlandse bedrijven – zoals Shell en Akzo – die zich schuldig hebben gemaakt aan kartelafspraken kunnen straks forse claims verwachten.
Hoewel de veroordeelde bedrijven in theorie ook nu al kunnen worden aangeklaagd, blijkt dit in de praktijk vaak uiterst ingewikkeld en bijna ondoenlijk. Kroes wil dit nu vergemakkelijken. Zo hoeven de gedupeerden niet te bewijzen dat ze misleid zijn, omdat de bedrijven al door Brussel zijn veroordeeld, maar hoeven ze alleen hun schade aan te tonen.
Het plan van de Nederlandse lijkt op het eerste gezicht op de introductie van een Europese variant van de beruchte Amerikaanse ‘class action’, waar in de afgelopen jaren zelfs bedrijven over de kop gingen door astronomisch hoge claims.
Brussel wil dergelijke excessen echter voorkomen. Zo wordt in Kroes’ voorstel slechts één keer de geleden schade vergoedt en kan dit bedrag niet zoals in de VS nog eens verdrievoudigd worden.
Daarnaast wil ze niet dat net als in de VS iedere willekeurige advocaat een zaak kan starten namens tienduizenden gedupeerden, zonder dat deze zich als gedupeerde hebben aangemeld. In plaats daarvan komt er in Europa een zogenaamde opt-in regel, waardoor alleen consumenten en bedrijven die zich actief bij de claim aansluiten deelnemen aan het de juridische schade-eis.